“Ülkemizin maruz kald??? virüs tehdidinin en k?sa sürede bertaraf edilmesi için devlet olarak tüm imkânlar?m?z? seferber ettik”
Cumhurba?kan? Erdo?an, Koronavirüsle Mücadele E?güdüm Toplant?s?’n?n ard?ndan yapt??? aç?klamada, “Ülkemizin maruz kald??? virüs tehdidinin en k?sa sürede bertaraf edilmesi için devlet olarak tüm imkânlar?m?z? seferber ettik. Bu süreçte en büyük görev fert fert milletimize dü?üyor. Milletimin her bir ferdinden ricam, Kovid-19 tehdidi geçene kadar mümkün oldu?u kadar evlerinden ç?kmamalar?d?r” dedi.
Cumhurba?kan? Erdo?an, Koronavirüsle Mücadele E?güdüm Toplant?s?’n?n ard?ndan yapt??? aç?klamada, “Ülkemizin maruz kald??? virüs tehdidinin en k?sa sürede bertaraf edilmesi için devlet olarak tüm imkânlar?m?z? seferber ettik. Bu süreçte en büyük görev fert fert milletimize dü?üyor. Milletimin her bir ferdinden ricam, Kovid-19 tehdidi geçene kadar mümkün oldu?u kadar evlerinden ç?kmamalar?d?r” dedi.
Cumhurba?kan? Recep Tayyip Erdo?an, yeni tip Koronavirüsle (Kovid-19) mücadele kapsam?nda Çankaya Kö?kü’nde düzenlenen Koronavirüsle Mücadele E?güdüm Toplant?s?’n?n ard?ndan, millete seslenerek, al?nan kararlar? kamuoyuna aç?klad?.
Kamuoyu ile canl? olarak payla??lan toplant?da, Cumhurba?kan? Erdo?an, ?unlar? söyledi:
“Aziz milletim, de?erli bas?n mensuplar?; sizleri en kalbi duygular?mla, hasretle, muhabbetle selaml?yorum.
Sözlerimin hemen ba??nda Çanakkale Deniz Zaferimizin 105. y?l dönümünde aziz ?ehitlerimizi bir kez daha hürmetle yâd ediyorum. Bu vesileyle, as?rlard?r ülkemizin ba??ms?zl??? için canlar?n? feda eden bütün ?ühedaya, terörle mücadelede 15 Temmuz’da ve s?n?r ötesi harekâtlar?m?zda ?ehit dü?en tüm güvenlik güçlerimize Allah’tan rahmet niyaz ediyorum.
Çanakkale Sava?lar?n?n muzaffer komutan?, ?stiklal Sava??m?z?n Ba?komutan?, Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal ve silah arkada?lar?n? da burada rahmetle yâd ediyorum. Rabbim ?ehitlerimizin makamlar?n? âli, mekânlar?n? Cennet eylesin. Rabbim bizi ?ehitlerimizin kutlu yolundan ay?rmas?n.
“SALGINLAR, AYNI ZAMANDA BÜYÜK S?YAS?, SOSYAL VE EKONOM?K DÖNÜ?ÜMLER?N DE TET?KLEY?C?S? OLMU?TUR”
Aziz milletim, de?erli bas?n mensuplar?; insanl?k tarihi boyunca her dönemde salg?n hastal?klar ve tabii felaketler çok ciddi can kay?plar?na yol açm??t?r. Tarih kitaplar?nda Avrupa nüfusunun 3’te 1’iyle 3’te 2’si aras?nda bir bölümünün ölümüyle sonuçlanan salg?n hastal?klardan söz ediliyor. Ayn? ?ekilde kendi tarihimizde de ?stanbul nüfusunun yar?s?na yak?n?n?n hayat?n? kaybetti?i salg?nlarla ilgili bilgilere rastl?yoruz.
Dünyada a??r sonuçlar? olan salg?nlar, ayn? zamanda büyük siyasi, sosyal, ekonomik dönü?ümlerin de tetikleyicisi olmu?tur. Osmanl?’n?n Avrupa’y? fethi ve Rönesans ba?ta olmak üzere insanl?k tarihine damga vuran pek çok hadisede bu sürecin izlerini görmek mümkündür. Yak?n zamanda da dünyam?z 2002 y?l?nda SARS ve 2012 y?l?nda MERS ad? verilen salg?n hastal?klarla hat?rlayal?m mücadele etmi?tir. Ayr?ca, dünyam?z 2009 y?l?ndaki domuz gribi, 2014’teki Ebola salg?n?, 2016’daki Zika virüsü gibi tehditlerle yüzle?mi?ti. Koruyucu sa?l?k ve tedavi hizmetleriyle ilaç sektöründe ya?anan geli?meler virüs salg?nlar?n?n eskisi kadar büyük can kay?plar?na yol açmas?n?n önüne geçmektedir. Nitekim ?u anda dünyada insan ölümlerine yol açan hastal?klar aras?nda bu tür salg?nlar?n pay? oldukça dü?üktür. Ancak, önüne geçilmedi?i takdirde salg?n hastal?klar?n kitlesel ölümlere yol açma tehlikesi hâlâ vard?r. Bunun için de her türlü salg?n hastal??a kar?? h?zl? ve etkin önlemler al?nmas? gerekiyor.
“TÜRK?YE BU SÜRECE OLAB?LECEK EN HAZIRLIKLI ?EK?LDE YAKALANMI?TIR”
Özellikle son aylarda hep birlikte ?ahit oldu?umuz geli?meleri bu perspektiften de?erlendiriyoruz. Ya?ad???m?z sürecin insanl?k üzerinde ne gibi sonuçlar ortaya ç?kartaca??n? henüz bilemiyoruz. Sanayile?me, ard?ndan gelen teknoloji ve bilgi devrimleriyle ?ekillenen bugünkü dünyan?n nas?l bir gelece?e evrilece?ini kestirmek ?u anda zordur. Ancak, art?k hiçbir ?eyin eskisi gibi gitmeyece?i, gidemeyece?i de aç?kça ortadad?r. Küresel ekonomik, siyasi ve sosyal düzende köklü de?i?iklikler ya?anmas? muhtemel yeni bir döneme giriyoruz. Türkiye’nin bu foto?raf? özellikle kendi içinde avantajl? bir yerde durdurarak oraya bunu döndürmesi ?artt?r.
Özellikle son 17 y?lda ülkemizin temel hizmet alanlar?nda ve altyap?s?nda gerçekle?tirdi?imiz büyük dönü?üm sayesinde hamdolsun Türkiye bu sürece olabilecek en haz?rl?kl? ?ekilde yakalanm??t?r. Ülkemizin uygulad??? dengeli politikalar bir yandan özel sektörün üretim gücünü desteklerden, di?er yandan e?itim, sa?l?k, sosyal güvenlik gibi alanlardaki hizmetlerin kamu garantisiyle kesintisiz sürmesini sa?lam??t?r. Bat? ülkeleri ise y?llarca tüm temel kamu hizmetlerini görünü?te özel sektöre terk ederek, ama asl?nda ba??ndan savarak vatanda??n? adeta sahipsiz b?rakm??t?r. Daha düne kadar liberalizmin en hararetli savunucusu olan kimi Avrupa ülkeleri, bugün hastaneleri ve di?er kimi temel hizmet kurumlar?n? devletle?tirmeye ba?lad?. ?nsan haklar? savunuculu?unu kimseye b?rakmayan kimi ülkelerin de salg?n? kendi hâline b?rakarak, ölen ölür, kalan sa?lar ile devam ederiz anlay???yla hareket etti?ini görüyoruz. Kriz derinle?tikçe bu tür tart??malar da atacakt?r.
Ya?ad???m?z süreci, gerisindeki bu derin arka plan? ve belirsiz gelece?i göz önünde bulundurarak de?erlendirmemiz gerekiyor. Bir yandan önümüzdeki sorunun çözümü için gayret edecek, di?er yandan da gelece?imizi en güçlü ?ekilde in?a etmenin mücadelesini verece?iz. Bunun için büyük ve güçlü Türkiye hedefimize, 2053 ve 2071 vizyonlar?m?za olan ba?l?l???m?z? art?rarak hep birlikte daha çok çal??aca??z. Dünyan?n yöneldi?i istikamette önceden mesafe kat etmi? bir ülke olarak in?allah 21. asra Türkiye’nin asr? hâline getirece?iz.
KORONAV?RÜS SALGINI
Aziz milletim, de?erli bas?n mensuplar?; bilindi?i gibi yeni Koronavirüs veya Kovid-19 hastal??? ilk olarak 2019 y?l? Aral?k ay?nda Çin’in Wuhan ?ehrinde tespit edildi. Ocak ay?n?n birinci yar?s?nda hastal???n tam te?hisinin konmas?n?n ard?ndan ilk ölüm haberi geldi. Hemen ard?ndan hastal?k Tayland, Japonya ve Amerika’da da görüldü. Ocak ay?n?n son haftas?nda Çin yöntemi Wuhan’dan ba?layarak virüsün görüldü?ü ?ehirleri karantinaya almaya ba?lad?. Kovid-19 Avrupa’da ilk olarak 27 Ocak’ta Fransa’da tespit edildi, Dünya Sa?l?k Örgütü Ocak ay?n?n sonunda acil durum ilan etmeye karar verdi.
?ubat ay? ba??nda Çin’de ölümler h?zla artarken, Avusturalya, Kanada, Almanya, Singapur, Birle?ik Arap Emirlikleri, Vietnam, Filipinler gibi ülkelerden yeni vaka haberleri geldi. Yolcu gemilerinden s?n?r kap?lar?na, uçaklardan trenlere kadar tüm ula??m araçlar?nda karantina tedbirleri yayg?nla?t?r?lmaya ba?land?. ?ubat 10’una gelindi?inde Kovid-19 te?hisi konanlar?n say?s? 40 bini geçerken ölenlerin say?s? 1000’e yakla?t? ve SARS salg?n?ndaki can kayb?n? geride b?rakt?.
Filipinler, Japonya, Fransa, Güney Kore gibi Çin d???ndaki ülkelerde de ölümlerin ba?lamas?yla salg?n?n dünya çap?ndaki faturas? a??rla?t?. ?ubat’?n üçüncü haftas?nda ?ran’da ve hemen ard?ndan ?talya’da virüs salg?n?n?n h?zla yay?ld??? görüldü. ?ubat’?n son haftas?nda virüs Güney Asya’dan Kuzey Avrupa’ya kadar geni? bir alan? etkisi alt?na alm??t?. Suudi Arabistan 27 ?ubat itibariyle umre ziyaretlerini ask?ya ald???n? aç?klad?. Mart’?n ilk haftas?nda ?ran’daki, ikinci haftas?nda ise ?talya’daki ölümler dikkat çekici ?ekilde artt?.
Dünya Sa?l?k Örgütü 11 Mart’la dünya çap?nda Koronavirüs pandemisi, yani salg?n? ilan etti. Pek çok ülke hava yolu ula??m? ba?ta olmak üzere s?n?rlar?n? insan trafi?ine kapatmaya yönelik tedbirler ald?. Ayn? ?ekilde insanlar?n günlük hayatlar?nda evlerinde kalmalar?n? sa?lamaya yönelik pek çok önlemler aç?kland?.
Bugün itibariyle dünyada Kovid-19 hastal??? te?his edilen ki?i say?s?, buras? çok önemli, 200 bine, bu hastal?ktan dolay? ölen ki?i say?s? ise 8 bine yakla?m??t?r. Hastal?k te?hisi konanlardan 80 bini iyile?irken, kalanlar?n?n tedavisi sürmektedir.
“TÜRK?YE, TEDB?RLER? SÜRATLE HAYATA GEÇ?RD?”
Aziz milletim, de?erli bas?n mensuplar?; her ülke Kovid-19 tehdidine kar?? farkl? tedbirlerle ?üphesiz ki mücadele etmektedir. Kimi h?zla s?n?rlar?n? kapat?p s?k? karantina yöntemlerine ba?vururken, kimileri de hastal???n serbestçe seyrine izin vererek do?al ba????kl?k sistemini harekete geçirmeyi tercih etmektedir.
Türkiye en ba??ndan itibaren bu hastal?kla ilgili geli?meleri yak?ndan izlemi?, tedbirlerini de süratle alarak hayata geçirmi?tir. Henüz i?in çok ba??nda, 6 Ocak’ta Sa?l?k Bakanl???m?z bünyesinde bir operasyon merkezi, 10 Ocak’ta da Bilim Kurulu olu?turarak geli?meleri anbean takibe ald?k.
14 Ocak’ta Kovid-19 hastal??? rehberinin ilk versiyonunu haz?rlayarak konuyla ilgili herkesi te?histen tedaviye kadar tüm süreçlerle ilgili bilgilendirdik.
20 Ocak’tan itibaren hastal???n görüldü?ü Çin’in Wuhan ?ehri, Hong Kong, Hindistan, Endonezya, Malezya, Myanmar, Filipinler, Singapur, Tayland, Tayvan, Amerika, Rusya ve Vietnam’dan gelen tüm yolcular? ülkemize giri?te taramadan geçirmeye ba?lad?k.
YÖK’ten ve 12 üniversiteden akademisyenlerin kat?l?m?yla olu?turulan Bilim Kurulumuzun belirledi?i tedbirlerin ilgili kurumlar taraf?ndan süratle hayata geçirilmesini temin ettik.
27 Ocak’ta D??i?leri Bakanl???m?z seyahat uyar?lar?n? yay?nlamaya ba?lad?. 1 Ocak’ta D??i?leri, Sa?l?k ve Millî Savunma Bakanl?klar?m?z?n i? birli?iyle Çin’in Wuhan kentindeki vatanda?lar?m?z? askerî bir uçakla ülkemize getirerek karantinaya ald?k. Karantina sonunda bu yolculardan hiçbirinde hamdolsun virüs ç?kmad?.
Riskli bölgelere yap?lan tüm uçu?larda yolcular?n termal kamerayla taranmas? ve uçakta bilgilendirilmesi i?lemine geçtik. 3 ?ubat’ta Çin’e olan tüm uçu?lar? durdurduk. Bu tarihten sonra da a?amal? olarak önlemleri geni?lettik. 23 ?ubat’ta hastal???n ortaya ç?kt??? ve yay?lmaya ba?lad??? ?ran’dan ülkemize olan tüm hava, kara ve demir yolu geçi?lerini kapatt?k. 27 ?ubat’ta ?ran, Irak ve Gürcistan’la olan 8 s?n?r kap?m?zda sahra hastaneleri kurduk. 29 ?ubat’ta ?talya ile ülkemiz aras?ndaki tüm yolcu trafi?ini durdurduk. 2 Mart’ta umreden dönen herkesin sa?l?k muayenesinden geçirilmesini kararla?t?rd?k ve vatanda?lar?m?za 14 günlük karantina kural?na uymalar?n? tavsiye ettik. 6 Mart’ta son 14 gün içerisinde ?talya’da bulunan yabanc? uyruklular?n ülkemize giri?ini yasaklad?k, ülkemiz vatanda?lar? için de 14 günlük evde karantina zorunlulu?unu getirdik. 10 Mart’ta Sa?l?k Bakan?m?z ülkemizde ilk defa Avrupa’dan gelen bir vatanda??m?zda Kovid-19 testinin pozitif ç?kt??? bilgisini kamuoyuyla payla?t?. Ben de kendilerine Allah’tan rahmet diliyorum.
“BÜTÜN HEDEF?M?Z ?NSAN HAYATIDIR”
12 Mart’ta ?ahs?m?n Ba?kanl???nda yap?lan toplant?da oldukça önemli tedbirler alarak hemen uygulamaya geçirdik. Bunlar aras?nda, okullar?n tatil edilmesi ve uzaktan e?itime geçilmesi, kamu çal??anlar?n?n yurt d??? görevlerinin ertelenmesi, spor müsabakalar?n?n seyircisiz oynanmas? gibi hususlar da yer al?yordu. Birileri farkl? ?eyler söyleyebilir, de?erli karde?lerim, bizim bütün hedefimiz insan hayat?d?r. Altyap?s? uygun mesleki ve teknik Anadolu liselerimizi dezenfektan ve cerrahi maske üretim yapabilecek hâle getirdik. Uzaktan e?itimi hem internet, hem televizyon arac?l???yla vererek tüm çocuklar?m?z?n eri?ebilmesini imkân sa?lad?k. Haziran ay?nda yap?lacak liselere geçi? s?nav? ve üniversiteye giri? s?nav?n?n soru haz?rl?klar? da tatil süreleri göz önünde bulundurularak yap?lacakt?r. Geli?melere göre bu s?navlar? da ileri bir tarihe ertelemeyi gündemimize alabiliriz.
Bu vesileyle, bugün 20 bin ö?retmenimizin daha atamas?n? gerçekle?tirdi?imizin müjdesini milletimizle payla?mak istiyorum, hay?rl? olsun. Hani diyorlar ya i?te istihdam durdu? 20 bin ö?retmen, hay?rl? olsun dedik.
13 Mart’ta ülkemizdeki vaka say?s? 5’e ç?kt?. Ayn? gün yine ?ahs?m?n ba?kanl???nda yap?lan kapsaml? bir toplant?da yeni kararlar ald?k; Almanya, Fransa ve ?spanya dâhil 9 Avrupa ülkesiyle olan hava yolu ula??m?n? durdurduk. Hastanelere ziyaretçi s?n?rlamas? getirdik. Kamuda çal??an hamilelere, süt izninde olanlara, engellilere ve 60 ya? üzeri personele 12 gün idari izin verdik. Özel kre?leri, gündüz bak?mevlerini, özel çocuk kulüplerini takip ettik. K??lalardaki askerlerin çar?? izinlerini durdurduk. Ceza infaz kurumlar?ndaki görü?ler ile nakillere ara verdik. Acil olmayan duru?malar?n ve di?er adli i?lemlerin ertelenmesinin de yolunu açt?k. Kültür, sanat faaliyetlerini nisan sonuna kadar erteledik. ?laçlar? rapora ba?l? ya?l?lar?n ve kronik hastal??? olanlar?n rapor süresi bitiminde hastaneye gitmeden ilaçlar?n? almaya devam edebilmelerine imkân tan?d?k. Nisan ay? sonuna kadar programlanan tüm ulusal ve uluslararas? bilimsel faaliyetleri, aç?k-kapal? toplant?lar?, kongreleri, konferanslar?, askerî tatbikatlar?, bedelli askerlik celplerini tehir ettik.
?LK A?AMADA ALINAN TEDB?RLER
?hracatç?lar?m?z?n al?nan önlemlerden etkilenmemesi için gümrük kap?lar?nda gereken her türlü tedbiri ald?k. Salg?n?n yayg?n oldu?u ?ran üzerinden yap?lan Orta Asya ihracatlar?n?n t?r güzergâhlar?n? Gürcistan ve Azerbaycan’a yönlendirdik. Bakü-Tiflis-Kars demir yolundan yap?lan seferleri günlük 2500 tondan 6000 tona ç?kartacak çal??malar? ba?latt?k. ?talya ve Fransa’ya yap?lan Ro-Ro seferlerini insan temas? olmaks?z?n gerçekle?ir hâle getirdik.
Vatanda?lar?m?za fahi? fiyatlarla mal satmaya çal??an firmalara özellikle bütün birimlerimizi devreye sokarak denetimlerimizi yo?unla?t?rd?k, cezai müeyyideleri de etkinle?tirdik.
?? dünyas?yla ortaya ç?kan yeni durum kar??s?nda al?nabilecek tedbirleri sürekli isti?are ettik ve çözümleri h?zla hayata geçirdik.
14 Mart’ta umreden dönen bir vatanda??m?z yeni vaka olarak o da kay?tlara geçti. 15 Mart’ta umreden dönen vatanda?lar?m?z?n ö?renci yurtlar?nda karantinaya al?nmas? uygulamas?n? ba?latt?k, sadece Ankara ve Konya’da umreden dönen 10 bin 330 vatanda??m?z? karantinaya ald?k.
Bar, gazino, gece kulübü gibi e?lence yerleriyle müze ve kütüphanelerin faaliyetlerini durdurduk.
Ayn? gün Avrupa’dan ve Amerika’dan gelen yeni vakalar?n belirlenmesiyle Kovid-19 te?hisi konan hasta say?s? 18’e ula?t?.
16 Mart’ta uçu?lar?n durduruldu?u ülkelerden gelen her vatanda??m?z?n 14 gün karantinada tutulmas?n? kararla?t?rd?k.
Diyanet ??leri Ba?kanl???m?z Cuma namazlar?n?n ve vakit namazlar?n?n cemaatle k?l?nmayaca??n?, herkesin namaz?n? evinde veya isterse camide ferdi olarak eda edebilece?ini Din ??leri Yüksek Kurulunun karar? olarak Ba?kan?m?z aç?klad?. Böylece ya?lar? sebebiyle en yüksek risk grubunda bulunan cami cemaatinin korunmas? konusunda önemli bir ad?m? atm?? olduk.
?nsanlar?n toplu olarak bulundu?u kahvehane, kafe, gazino, sinema, tiyatro, konser salonu, dü?ün salonu, hamam, spor salonu, internet kafe, kapal? çocuk oyun alan?, taziye evi gibi mekânlar?n faaliyetlerine geçici süreyle ara vermesini kararla?t?rd?k.
Genel kurullar ve e?itim çal??malar? gibi insanlar?n zorunlu olarak bir araya geldi?i faaliyetleri de erteledik. Ben partimin bu noktadaki bütün faaliyetlerini ?u anda MYK, MKYK bunlar?n hepsini erteledik.
H?zl? sonuç veren Kovid-19 testlerinin yap?ld??? laboratuvar say?s?n?n 4’ten 16’ya ç?kart?lmas?na karar verdik ve bu gerçekle?ti.
17 Mart’ta ?ngiltere ve Suudi Arabistan’?n da aralar?nda bulundu?u 6 ülkenin daha ilavesiyle uçu? yasa?? koydu?umuz ülke say?s? 20’ye ula?t?.
Sa?l?k Bakan?m?z da Kovid-19 te?hisi konulan ki?i say?s?n?n 47’ye yükseldi?ini kamuoyuyla payla?t?. Dün itibariyle Kovid-19 te?hisi konan hastalar?m?z?n say?s? 98’e ç?karken, maalesef 89 ya??nda bir vatanda??m?z? da kaybettik.
Bu süreçte Cumhurba?kanl??? ve bakanl?klar olarak ald???m?z tedbirlere destek veren, ikazlara riayet eden, meseleye ahlakl? ve vicdanl? bir ?ekilde yakla?an herkese ?ahs?m, milletim ad?na ?ükranlar?m? sunuyorum.
“TÜRK?YE’N?N EN BÜYÜK GÜCÜ B?RL??? VE BERABERL???D?R”
Elbette bu süreçte adeta virüs ülkemize gelmekte niye geç kald? diye dizlerini dövenler, yalan haberlerle milletimizin moralinizi bozmaya, kaos ç?karmaya çal??anlar da ç?kt?. Ama milletimizle birlikte ülkemize yönelik her sald?r?y? nas?l dirayet ve kararl?kla gö?üslemi?sek, bu s?k?nt?y? da ayn? ?ekilde kar??lad?k. Ellerini ovu?turarak bu virüsün ülkemizi esir almas?n? bekleyen muhterislere arad?klar? f?rsat? vermedik, vermeyece?iz. Hep söyledi?imiz gibi, Türkiye’nin en büyük gücü birli?idir, beraberli?idir, karde?li?idir. Allah’?n yard?m? ve milletimizin deste?iyle bu s?k?nt?l? süreci de b?rak?n?z tökezlemeyi veya y?k?lmay?, daha da güçlenerek atlataca??m?za tüm kalbimle inan?yorum.
Aziz milletim, de?erli bas?n mensuplar?; biz önce insan diyen öyle bir medeniyetin, insan? ya?at ki devlet ya?as?n diyen bir kültürün mensuplar?y?z. Bunun için ald???m?z her tedbir insanlar?m?z?n hayat?n? ve gelece?ini korumaya yöneliktir. Bu tür hastal?klar pek çok insan?n fark?nda olmadan virüse maruz kalmas? ve yine fark?nda olmadan virüsü ba?kalar?na bula?t?rmas?yla yay?l?yor. Sa?l?kl? insanlar hastal??? rahatça atlat?rken, herhangi bir rahats?zl??? olan, ba????kl?k sistemi zay?f ki?iler ölümcül sonuçlarla kar?? kar??ya kalabiliyor. Henüz a??s? ve kesin tedavisi olmayan bu hastal?ktan en iyi korunma yolu, virüsün bula?mas?n? engellemektir.
“TEDB?RLER SALGIN R?SK? ORTADAN KALKANA KADAR GEÇ?C? OLARAK UYGULANACAKTIR”
Al?nan ve tavsiye edilen tedbirlerin tamam? hem kendimizin, hem de di?er insanlar?n sa?l???n? koruma amaçl?d?r. Kovid-19 hastal???ndan en iyi korunma yöntemi, herkesin kendi kendine alaca?? tedbirler. Hiç kimse bencilli?i veya özensizli?i sebebiyle tüm toplumun sa?l???n? tehlikeye atma hakk?na sahip de?ildir. Toplumun tamam?n?n sa?l??? ve huzuru için bireyler olarak her birimizin fedakârl?kta bulunma sorumlulu?u vard?r. Dünyadaki di?er ülkeler gibi Türkiye’deki tedbirler de salg?n riski ortadan kalkana kadar geçici olarak uygulanacakt?r.
Aç?klanan tedbirlere hep birlikte hassasiyetle riayet edersek, evde kalma süresini 3 haftayla s?n?rl? tutabiliriz. Bu süreçte en çok hassasiyet göstermemiz gereken husus bireysel temizli?imize ve di?er unsurlar, bunun yan?nda di?er insanlarla olan mesafemize dikkat etmektir. Bilim insanlar? Kovid-19 virüsüne kar?? en etkili tedbirin temizlik oldu?u konusunda hemfikirler. Hem inanc?m?zda, hem kültürümüzde, kalp temizli?i yan?nda vücut temizli?i, hane temizli?i, çevre temizli?i de çok büyük önem ta??r. Temizli?in imandan geldi?i ö?üdüne uygun ?ekilde günde 5 vakit elini yüzünü, kollar?n?, ba??n? ayaklar?n? y?kayan ki?i ?slami olarak da, t?bbi olarak da en ideal temizli?i yapan ki?idir.
Kültürümüzde musafahala?mak, sar?lmak, küçüklerin yüzlerinden, büyüklerin ellerinden öpmek elbette önemli bir yer tutar. Zira sevgisini dokunarak göstermeyi seven bir milletiz, ancak ya?ad???m?z süreç bir müddet buna ara vermemizi gerektiriyor. Salg?n tehlikesi tamamen ortadan kalkana kadar sevgimizi yüre?imizle göstermekle ve dilimizle ifade etmekle yetinece?iz, onun için gönül selam?.
“M?LLET?M?N HER B?R FERD?NDEN R?CAM, KOV?D-19 TEHD?D? GEÇENE KADAR MÜMKÜN OLDU?U KADAR EVLER?NDEN ÇIKMAMALARIDIR”
Peygamber Efendimiz veba olan yere gidilmemesini, veba olan yerden de ç?k?lmamas?n? tavsiye ediyor. Bugün bize dü?en de hadisi ?erife uygun ?ekilde Kovid-19 virüsünün bula?ma ihtimali olan yerlerden uzak durmak, virüse maruz kalm??sak da iyile?ene kadar di?er insanlarla temas? kesmektir. Hazreti Ömer ?am’a gitmek üzere yola ç?kacakken orada bir salg?n hastal?k ba?lad???n?n haberini al?yor ve yolculuktan vazgeçiyor. Bunun üzerine sahabeden birisi Hazreti Ömer’e, Allah’?n kaderinden mi kaç?yorsun diye soruyor. Hazreti Ömer’in bu soruya cevab? çok manidard?r, evet, ‘Allah’?n kaderinden yine Allah’?n kaderine kaç?yoruz’. Bugün bize dü?en görev de, gereken her türlü tedbiri alarak takdiri Allah’a b?rakmakt?r. ??te bu anlay??la ülkemizin de maruz kald??? bu virüs tehdidinin en k?sa sürede bertaraf edilmesi için devlet olarak tüm imkânlar?m?z? seferber ettik. Bu süreçte en büyük görev fert fert milletimize dü?üyor. Milletimin her bir ferdinden ricam, Kovid-19 tehdidi geçene kadar mümkün oldu?u kadar evlerinden ç?kmamalar?d?r. Kontrol alt?nda tutamayaca??m?z her türlü temas bizi virüs ta??y?c?s? hâline getirebilir. Kendimiz zarar görmesek de ta??d???m?z virüsü Allah muhafaza sevdiklerimize bula?t?rarak hastalanmalar?na, hatta ölümlerine yol açabiliriz.
Sosyal mesafeyi ne kadar korur ve sosyal hareketlili?i ne kadar azalt?rsak virüsün yay?lma h?z?n?, dolay?s?yla yol açt??? tehdidi o derece dü?ürürüz. Toplu ula??m araçlar? ve kapal? mekânlar ba?ta olmak üzere insanlar?n çok yak?n mesafede bulunduklar? ortak kullan?ma aç?k her yer virüsün potansiyel yay?lma alanlar?d?r. Bak?n birer koltuk ara verdik, bu hassasiyetimizin önemi, dikkat edece?iz, ba?ka çaremiz yok. Herhangi bir ?ekilde virüse maruz kalm?? tek bir ki?inin ikazlar? dinlemeyip gereksiz yere d??ar?da dola?mas? hâlinde gün içinde yüzlerce ki?iye bunu bula?t?rma imkân? vard?r.
Hâlbuki vakit gönlümüzce gezme de?il, tedbir, tefekkür, tevekkül, okuma, dinginlik vaktidir. Vakit, yapabilece?imiz her ?eyi evimizden yapma, d?? dünya ile fiziki irtibat?m?z? asgariye indirme vaktidir. Vakit, sevdiklerimiz ba?ta olmak üzere toplumun tamam? için kendimizden fedakârl?k etme vaktidir. Alt?n? çizerek bir kez daha tekrarl?yorum, mecburiyeti olmayan hiçbir vatanda??m?z tehdit ortadan kalkana kadar evinden ç?kmamal?, kimseyle temas etmemelidir. ??lerine giden vatanda?lar?m?z mesai bitimiyle birlikte hemen evlerine dönmeli, kap?dan girer girmez de kimseyle temas etmeden ilk i? sabunla ellerini, yüzünü y?kamal?d?r. ?ster kamu, ister özel olsun, ister i? yerlerinde de virüsün yay?lma ihtimalini en aza indirecek tedbirlerin tamam? al?nmal?d?r.
Çocuklar?m?zdan d??ar?ya ç?kmadan evde kitap okuyarak, derslerine çal??arak vakitlerini de?erlendirmelerini istiyoruz.
En büyük risk grubunu olu?turan ya?l?lar?m?z?n sadece evden ç?kmamakla yetinmeyerek bir süre ailenin d??ar?yla irtibat? olan di?er fertleriyle de mesafeli ?ekilde hayatlar?n? sürdürmeleri daha do?ru olacakt?r.
Kimi Avrupa ülkelerinin dezavantajl? gruplar?, özellikle de ya?l?lar? adeta gözden ç?kartan anlay??lar?na asla kat?lm?yoruz. Tam tersine, bizim kültürümüzde ya?l?lar?m?z? el üstünde tutmak, dünya ahiret sadedinin temel ?artlar?ndan biri olarak kabul edilir, bunun için ya?l?lar?m?z? koruyacak ve kollayaca??z.
Bilim Kurulumuzun önerisiyle önce ?stanbul ve Ankara’da ba?lat?lacak bir çal??mayla 65 ya? üzerindeki tüm ya?l?lar?m?za koruyucu maske ve kolonya da??taca??z. Yaln?z ya?ayan 65 ya? üzeri vatanda?lar?m?z?n ihtiyaçlar?n?n kar??lanmas?nda devlet kadar yak?nlar?na ve kom?ular?na da görev dü?üyor. Bu insanlar?m?za hep birlikte yard?mc? olarak süreci suhuletle geçirmelerini temin etmeliyiz.
De?erli dostlar; kamu bankalar?m?z 76 ya? üzeri emeklilerimizin maa? ödemelerini isterlerse evlerinde yapacaklard?r.
Huzurevlerindeki doktor say?s?n? da art?rarak ya?l?lar?m?z?n sa?l???n? daha yak?ndan takip edece?iz.
“TÜM SA?LIK PERSONEL?M?ZE ?ÜKRANLARIMI SUNUYORUM”
Bir di?er önemli konu, sa?l?k sistemimizi güçlü bir ?ekilde ayakta tutmakt?r, bunun için sa?l?k kurulu?lar?m?z?n üzerine binecek yükü hafifletmemiz gerekiyor. Vatanda?lar?m?zdan hayati olmayan sa?l?k sorunlar?na mümkün oldu?u kadar aile hekimleri vas?tas?yla çözüm aramalar?n? özellikle rica ediyorum. Unutmay?n?z, salg?n hastal?klar durumlar?nda hastaneler ayn? zamanda virüs bulu?ma ihtimali en yüksek yerler hâline gelmektedir.
Yüksek ate?, kuvvetli öksürük ve nefes darl??? gibi hastal?k belirtileri ortaya ç?kan vatanda?lar?m?z ise pani?e kap?lmadan öncelikle Sa?l?k Bakanl???m?z?n Alo 184 hatt?n? aramal?d?r. Buradan yap?lacak yönlendirmeye göre hareket edilmesi hâlinde sa?l?k kurumlar?m?zdan en yüksek verimle istifade edebiliriz.
Bu vesileyle, takdire ?ayan bir fedakârl?kla ve sab?rla görev yapan tüm sa?l?k personelimize ?ükranlar?m? ?ahs?m ve milletim ad?na sunuyorum.
Kovid-19 hastal???na kar?? a?? ve ilaç geli?tirme çal??malar?n? da tüm h?z?yla devam ettiriyoruz. Ara?t?rma-geli?tirme çal??malar?n? yürüten Sanayi ve Teknoloji Bakanl???m?z bu konudaki tüm önemli ara?t?rmac?lar? ve kurumlar? bir araya getirdi. Tan? kiti konusunda çok iyi bir üretim potansiyelimiz var.
Önceki gün Almanya, Fransa, ?ngiltere liderleriyle, dün de ?talya Ba?bakan?yla yapt???m telefon görü?mesinde ülkemizin bu salg?n hastal?k konusunda muhataplar?na yapabilece?i katk?lar? ele ald?k. Salg?n ilk ba?lad???nda Çin’e de t?bbi malzeme deste?i vermi?tik. Ayn? ?ekilde Türkiye olarak biz de bu ülkelerin tecrübelerinden istifade edece?iz.
Ülkemizin bayrak ta??y?c? kurumu olan Türk Hava Yollar? hem dünyan?n çe?itli yerlerindeki vatanda?lar?m?z?n ailelerine kavu?turulmas?, hem de kargo ta??mac?l???n? kesintisiz sürdürerek temel ihtiyaçlar?n kar??lanmas? konusunda çok büyük gayret gösterdi. Krizden en çok etkilenen kurulu?lar?n ba??nda gelen Türk Hava Yollar?m?za da gereken deste?i verece?iz.
Aziz milletim, de?erli bas?n mensuplar?; görüldü?ü gibi virüs salg?n?n?n ilk ortaya ç?kt??? günlerden itibaren Türkiye olarak h?zl? kararlar alarak ve süratle uygulamaya geçirerek ülkemizin bu krizden en az ?ekilde etkilenmesi için elimizden geleni yapt?k, yapmaya devam ediyoruz.
Nitekim çevremizdeki ülkelerde çok yo?un görülmesine, ciddi kay?plara yol açmas?na ra?men virüsün ülkemize sirayeti hem oldukça geç, hem de oldukça s?n?rl? olmu?tur. Ald???m?z tedbirlerin etkisiyle ortaya ç?kan bu olumlu görüntüyü sürdürmekte kararl?y?z. Bunun için tehlikenin kap?m?z? çalmas?n? beklemeden sürekli yeni ve etkili tedbirler al?yor, uygulamaya geçiriyoruz.
“YA?ADI?IMIZ SÜREC?N EKONOM?M?ZE OLUMSUZ ETK?S?N? AZALTMAK AMACIYLA ÖNEML? KARARLAR ALDIK”
Bu çerçevede, biraz önce de bakanlar?m?z?n, i? dünyas?ndan temsilcilerimizin, resmî, sivil ilgili tüm kurumlar?m?z?n temsilcilerinin kat?l?m?yla kapsaml? bir de?erlendirme toplant?s?n? gerçekle?tirdik. Özellikle ya?ad???m?z sürecin ekonomimize, piyasaya, üretime, istihdama olumsuz etkisini azaltmak amac?yla çok önemli kararlar ald?k.
Esasen hastal???n ç?kt??? ilk günden itibaren arkada?lar?m?z sürecin di?er boyutlar?n?n yan? s?ra, ekonomik etkilerini yak?ndan takip ediyorlar. Ülkelerin ald??? önlemleri, ya?anan ekonomik türbülansa kar?? geli?tirdikleri yöntemleri tek tek analiz ediyorlar. Özellikle de ekonomi yönetimimiz ve ilgili bakanlar?m?z, kurumlar?m?z tüm i? dünyas?n?n taleplerini ve öngörülerini toplayarak haz?rl?klar?n? yapt?. Kar??m?zdaki foto?rafa göre bir yol haritas? belirledik. Son y?llarda ekonomimize hedef alan sald?r?lara kar?? verdi?imiz mücadele sayesinde küresel türbülanslara, özellikle söylüyorum, güçlü bir ba????kl?k sistemini geli?tirerek biz oraya hedefimizi koyduk ve yolumuza böyle devam ettik. ?imdi bu 2 ayl?k direnme sürecini de en iyi ?ekilde atlataca??m?za inan?yorum.
Daha önce örne?i görülmemi? bir süreç ya??yor ve bundan dolay? da hasar?n boyutlar? kestirilemiyordu. Bunun için bizim tüm senaryolara haz?rl?kl? olmam?z gerekiyor. Ancak bu dönemde de geli?mekte olan ülkeler aras?nda pozitif ayr??an bir ülke konumunda bulundu?umuz bir gerçektir.
Hindistan borsas?n?n yüzde 18, Japonya’n?n yüzde 20, Amerika’n?n yüzde 21, ?ngiltere’nin yüzde 22, Almanya’n?n 26, ?talya’n?n yüzde 32 de?er kaybetti?i 28-16 Mart tarihleri aras?nda bizi kayb?m?z yüzde 17’de kald?. Ayn? tarihlerde Türk Liras? olarak da geli?mekte olan ülkelerin hepsinden daha iyi bir direnç gösterdik. ?imdi ekonomimiz için koruma kalkan? olacak bir paketi devreye al?yoruz.
Dün Merkez Bankam?z piyasalar aç?s?ndan oldukça önemli baz? ad?mlar? atarak likidite s?k?nt? ya?anmayaca??n?n garantisini ortaya koydu. Bu kapsamda Merkez Bankam?z ihracatç?m?z için de çok önemli uygulamalar ba?latt?.
Nisan, May?s ve Haziran ay? vadeli aç?k reeskont kredi anapara ve faiz ödemeleri Ekim, Kas?m ve Aral?k aylar?na ertelenerek azami vade 1 y?l uzat?ld?. Nisan, May?s ve Haziran aylar?nda vadesi dolan reeskont kredilerinin taahhüt kapama süresi de yine 1 y?l uzat?ld?. Böylece ihracat?m?z bu süreçteki belirsizli?i rahat bir ?ekilde atlatabilecek.
“EN BÜYÜK ÖNCEL???M?Z, ÜRET?M VE ?ST?HDAMIN SEKTEYE U?RAMAMASIDIR”
En büyük önceli?imiz, üretim ve istihdam?n sekteye u?ramamas?d?r. ?n?allah bu süreçten kamu-özel sektör dayan??mas? ise daha da güçlenerek ç?kaca??z.
Birazdan aç?klayaca??m?z paketteki imkânlardan istifade edecek firmalar için ön ?art?m?z, istihdam kayb?na yol açmamalar?d?r. Herhâlde burada anla??yoruz de?il mi?
Finansal kurum ve kurulu?lar?nda kredi limiti olan firmalar?n likidite ve nakit ihtiyac?na yönelik taleplerinin h?zl?ca kar??lanmas?, ayr?ca kredi limitlerinin kulland?r?lmas?nda k?s?tlamaya gidilmemesi de önemlidir. Finans kurulu?lar?ndan bu ortamda istihdam?n mahfazas? ve ekonomik büyümenin sürdürülmesi için kredi ?artlar?n?n esnetilmesine yönelik ad?mlar bekliyoruz.
Tüm finans kurulu?lar?n?n kredi geri ça??rma, mevcut kredi limitini kulland?rmama, fiyat art?rma, teminat ?artlar?n? zorla?t?rma uygulamalar?ndan özenle kaç?nmas?n? istiyoruz.
Bunun yan?nda, kurumsal firmalar?n, KOB?’lerin, bireysel kesimin geçici i? ve ciro kayb? veya benzeri nedenlerle gelir kayb? ya?ayanlar?n kredi borçlar?yla ilgili taksit, öteleme, yap?land?rma, düzenleme taleplerine süratle ve olumlu cevap verilmelidir.
“100 M?LYAR L?RALIK B?R KAYNAK SET?N? DEVREYE ALIYORUZ”
Ekonomik istikrar kalkan? ad?n? verdi?imiz bir paketle Kovid-19 salg?n?n etiklerini azaltmak için toplamda 100 milyar liral?k bir kaynak setini böylece devreye al?yoruz.
Bu çerçevede devreye sokaca??m?z tedbirler ?unlard?r:
1- Perakende, AVM, demir-çelik, otomotiv, lojistik, ula??m, sinema, tiyatro, konaklama, yiyecek-içecek, tekstil-konfeksiyon ve etkinlik-organizasyon sektörleri için Muhtasar ve KDV tevkifat? ile SGK primlerinin Nisan, May?s ve Haziran ödemelerini 6’?ar ay erteliyoruz.
2- Konaklama Vergisini Kas?m ay?na kadar uygulamayaca??z.
3- Otel kiralamalar?na ili?kin irtifak hakk? bedelleri ve has?lat pay? ödemelerini Nisan, May?s ve Haziran aylar? için 6 ay süreyle erteledik.
4- ?ç havayolu ta??mac?l???nda 3 ay süreyle KDV oran?n? yüzde 18’den yüzde 1’e indiriyoruz.
5- Kovid-19 salg?n?yla ilgili tedbirlerden etkilendi?i için nakit ak??? bozulan firmalar?n bankalara olan kredi anapara ve faiz ödemelerini asgari 3 ay öteleyecek ve gerekti?inde bunlara ilave finansman deste?i sa?layaca??z.
6- ?hracattaki geçici yava?lama sürecinde kapasite kullan?m oranlar?n?n korunmas? amac?yla ihracatç?ya stok finansman? deste?i verece?iz.
7- Bu dönemde i?lerinin olumsuz etkilendi?ini beyan ederek talepte bulunan esnaf ve sanatkârlar?n Halkbank’a olan kredi borçlar?n?n Nisan, May?s ve Haziran anapara ve faiz ödemelerini 3 ay süreyle ve faizsiz olarak erteleyece?iz.
8- Kredi Garanti Fonu limitini 25 milyar liradan 50 milyar liraya ç?kartacak, kredilerde önceli?i geli?melerden olumsuz etkilendi?i için likidite ihtiyac? olu?an ve teminat aç??? bulunan firmalar ile KOB?’lere verece?iz.
9- Vatanda?lar?m?z için uygun ve avantajl? ?artlarda sosyal amaçl? kredi paketleri devreye al?nmas?n? te?vik edece?iz.
10- 500 bin liran?n alt?ndaki konutlarda kredilendirilebilir miktar?n? yüzde 80’den yüzde 90’a ç?kartacak, asgari pe?inat? yüzde 10’a dü?ürece?iz.
11- Koronavirüs etkisiyle Nisan, May?s ve Haziran aylar?nda temerrüde dü?en firmalar?n kredi siciline “mücbir sebep” notu dü?ülmesini sa?layaca??z.
12- Asgari ücret deste?ini devam ettirece?iz.
13- Mevzuat?m?zdaki esnek ve uzaktan çal??ma modellerinin daha etkin hâle getirilmesini temin edece?iz.
14- K?sa çal??ma ödene?ini devreye alacak, bundan faydalanmak için gereken süreçleri kolayla?t?r?lacak veya h?zland?r?laca??z. Böylece faaliyetine ara veren i?yerlerindeki i?çilere geçici bir gelir deste?i verirken, i?verenlerin de maliyetini azaltm?? olaca??z.
15- En dü?ük emekli maa??n? 1.500 liraya yükseltiyoruz.
16- Emeklilerin bayram ikramiyesini Nisan ay? ba??nda ödüyoruz.
17- Aile, Çal??ma ve Sosyal Politikalar Bakanl???m?z?n belirledi?i kriterlere göre ihtiyaç sahibi ailelere yap?lacak nakdi yard?mlar için ilave 2 milyar liral?k bir kaynak ay?r?yoruz.
18- ?stihdamdaki süreklili?i temin etmek amac?yla 2 ayl?k telafi çal??ma süresini 4 aya ç?kart?yoruz.
19- Tek ba??na ya?ayan 80 ya? üstü ya?l?lar?m?z için sosyal hizmet ve evde sa?l?k hizmetlerinden olu?an periyodik takip program?n? devreye al?yoruz.
Al?nan kararlar?n milletimize ve ekonomimize hay?rl? olmas?n? Allah’tan diliyorum. Bas?n toplant?m?za i?tirakiniz ve dikkatiniz için sizlere te?ekkür ediyorum.
Hiçbir virüsün Türkiye’den, Türk milletinin birli?inden, beraberli?inden, karde?li?inden ald???m?z ve alaca??m?z tedbirlerden daha büyük olamayaca??n? tekrar ederek hepinize sevgilerimi, sayg?lar?m? sunuyorum. Kal?n sa?l?cakla.”